नयाँ दिल्ली, सेप्टेम्बर १२ (सिन्ह्वा) — चिनियाँ राष्ट्रपति शी जिनपिङ र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच शनिवार यहाँ स्पष्ट र गहन विचार-विमर्श भएको छ। सो क्रममा चीन र भारत साझेदार हुनुपर्छ भन्ने महत्त्वपूर्ण सहमति कायम भएको छ।

दुवै नेताहरूले नयाँ दिल्लीमा आयोजित १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनको अवसरमा भेटवार्ता गरेका हुन्।

राष्ट्रपति शीले चीनले भारतसँगको सम्बन्धलाई सधैँ रणनीतिक उचाइ र दीर्घकालीन दृष्टिकोणबाट हेर्ने र विकास गर्ने गरेको बताउनुभयो।

शीले विगत दुई वर्षमा आफूले मोदीसँग दुई पटक भेटवार्ता गरेको र जसले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई नयाँ सुरुवातबाट थप सुधारतर्फ डोर्‍याएको उल्लेख गर्नुभयो।

दुई देशबीचको संस्थागत आदानप्रदान क्रमशः पुनः सुरु भएको, सहयोगका क्षेत्रहरूको सूची लगातार बढ्दै गएको र द्विपक्षीय व्यापारले नयाँ रेकर्ड कायम गरेको शीले थप्नुभयो।

शीले यस्तो कठिन प्रयासबाट हासिल भएको प्रगतिलाई जोगाएर राख्नुपर्ने बताउनुभयो। चीन र भारतको फरक-फरक राष्ट्रिय परिस्थिति रहेको उल्लेख गर्दै शीले दुवै देशले एक-अर्काको शक्तिबाट प्रेरणा लिन सक्ने, आपसमा सहयोग गर्न सक्ने, एक-अर्कालाई सफल हुन मद्दत गर्न सक्ने र साझा विकासको पछाडि लाग्न सक्ने बताउनुभयो।

अशान्त अन्तर्राष्ट्रिय परिदृश्यका बीच, विश्वका दुई सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएका देशहरू र ‘ग्लोबल साउथ’का महत्त्वपूर्ण सदस्यका रूपमा चीन र भारतले महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी वहन गर्ने शीले बताउनुभयो।

शीले दुवै पक्षलाई मानवजातिको भविष्य र जनताको कल्याणलाई ध्यानमा राख्दै बृहत्तर ब्रिक्स (BRICS) सहयोगको उच्च-गुणस्तरीय विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न र विश्व शान्ति, स्थिरता, विकास र समृद्धिका लागि थप सकारात्मक ऊर्जा योगदान गर्न आह्वान गर्नुभयो।

चीन-भारत सम्बन्धलाई सन्तुलित बनाउन वस्तुनिष्ठ र तर्कसंगत रणनीतिक दृष्टिकोणमा जोड दिँदै शीले चीन र भारत सहयोगका लागि साझेदार हुन्, प्रतिस्पर्धी होइनन् भन्नुभयो। दुई देशले एक-अर्कालाई खतरा पैदा गर्नुको सट्टा विकासका अवसरहरू प्रदान गर्ने उहाँले थप्नुभयो।

यो दुवै देशको विकासको चरण र अन्तर्राष्ट्रिय वातावरणमा आधारित रणनीतिक निष्कर्ष हो र यसले दुवै देश र तिनका जनताको साझा हितको सेवा गर्दछ, शीले भन्नुभयो।

शीले दुवै पक्षलाई जीत-जीत (win-win) सहयोगमार्फत एक-अर्कालाई सफल बनाउन सहयोग गर्न आह्वान गर्नुभयो।

शीका अनुसार दुवै पक्षले पारस्परिक हितकारी सहयोग र मैत्रीपूर्ण आदानप्रदानलाई सुदृढ गर्दै विकासलाई आफ्नो सबैभन्दा ठूलो साझा विन्दु बनाउनुपर्छ।

उहाँले द्विपक्षीय सम्बन्धका लागि जनस्तरको समर्थनलाई प्रभावकारी रूपमा सुदृढ गर्न जनस्तरको आदानप्रदान, सीधा उडान र अन्य क्षेत्रमा सहयोग विस्तार गर्न दुवै पक्षलाई आह्वान गर्नुभयो।

दुवै पक्षले एक-अर्काको आर्थिक तथा व्यापारिक चिन्तालाई सम्बोधन र सन्तुलन गर्नुपर्छ र द्विपक्षीय आर्थिक तथा व्यापारिक सम्बन्धको स्वस्थ र स्थिर विकासलाई प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ, शीले थप्नुभयो।

शीले सीमा क्षेत्रमा शान्ति र स्थायित्व कायम राख्नका लागि अवरोधहरू हटाउन पारस्परिक सम्मान र समझदारीको राजनीतिक बुद्धिमत्ता प्रयोग गर्न चीन र भारतलाई आह्वान गर्नुभयो। साथै, द्विपक्षीय सम्बन्ध र सीमा मुद्दाहरूलाई दुवै ट्रयाकबाट एक-अर्कालाई बलियो बनाउँदै अगाडि बढाउन आग्रह गर्नुभयो।

उहाँले चीन र भारतलाई विश्वको हितका लागि खुलापन र समावेशिताका साथ बहुपक्षीय सहयोगलाई प्रवर्द्धन गर्न पनि आग्रह गर्नुभयो।

शीले ब्रिक्सको अध्यक्ष राष्ट्रका रूपमा दुवै देशले एक-अर्कालाई समर्थन गर्नुपर्ने, संयुक्त राष्ट्रसङ्घ, शाङ्घाई सहयोग सङ्गठन (SCO) र जी-२० (G20) जस्ता बहुपक्षीय ढाँचाहभित्र समन्वय सुदृढ गर्नुपर्ने, विश्वव्यापी चुनौतीहरूको सामना गर्न एकजुट हुनुपर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय निष्पक्षता र न्यायको स्पष्ट रूपमा रक्षा गर्नुपर्ने बताउनुभयो।

प्रधानमन्त्री मोदीले शीसँग आफूले धेरै फलदायी भेटवार्ता गरेको र भारत-चीन सम्बन्धलाई सकारात्मक दिशामा डोर्‍याएको बताउनुभयो, जसले दुवै देशका २.८ अर्बभन्दा बढी जनताको साझा हितको सेवा गर्दछ।

भारत र चीनका दुई महान् सभ्यताहरूले हजारौँ वर्षदेखि आदानप्रदानमार्फत एक-अर्काबाट सिकेका छन् र हातमा हात मिलाएर अगाडि बढेका छन्, उहाँले भन्नुभयो।

भारतले सधैँ भारत-चीन सम्बन्धलाई रणनीतिक उचाइ र दीर्घकालीन दृष्टिकोणबाट हेर्छ, र चीनको प्रतिस्पर्धी नभई साझेदार बन्न तयार छ र एक-अर्काको विकासलाई चुनौतीको रूपमा नभई अवसरको रूपमा लिन इच्छुक छ, उहाँले उल्लेख गर्नुभयो।

भारत स्वतन्त्र परराष्ट्र नीतिको पालना गर्दछ र चीनसँगको यसको सम्बन्धको विकास कुनै तेस्रो पक्षको प्रभावको अधीनमा छैन, उहाँले भन्नुभयो।

ताइवान र सिजाङ (तिब्बत) सँग सम्बन्धित मुद्दाहरूमा भारतको नीति र स्थिति अपरिवर्तित छ र यसले भारतमा कुनै पनि शक्तिलाई चीन-विरोधी गतिविधिमा संलग्न हुन दिँदैन, उहाँले भन्नुभयो।

भारत पारस्परिक सम्मान र पारस्परिक विश्वासको आधारमा चीनसँग उच्चस्तरीय आदानप्रदान कायम राख्न, रणनीतिक सञ्चारलाई सुदृढ गर्न, पारस्परिक हितकारी सहयोगलाई प्रवर्द्धन गर्न र जनस्तरको सम्बन्धलाई अभिवृद्धि गर्न तयार छ, ताकि द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ उच्च उचाइमा पुर्‍याउन सकियोस्, मोदीले भन्नुभयो।

सीमा क्षेत्रमा शान्ति र स्थायित्व कायम राख्न दुवै पक्षले मिलेर काम गर्नुपर्छ, उहाँले थप्नुभयो।

भारतले ब्रिक्स शिखर सम्मेलनको आयोजनाका लागि चीनले गरेको सहयोगका लागि धन्यवाद ज्ञापन गरेको छ र अर्को वर्ष ब्रिक्सको अध्यक्षता ग्रहण गर्न चीनलाई पूर्ण रूपमा सहयोग गर्नेछ, उहाँले भन्नुभयो।

मोदीले भारत ‘ग्लोबल साउथ’ देशहरूबीचको सहयोगलाई संयुक्त रूपमा सुदृढ गर्न, थप बहुध्रुवीय विश्व र विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिलाई प्रवर्द्धन गर्न, र अशान्त विश्वमा स्थिरता र प्रगतिको शक्तिका रूपमा कार्य गर्न चीनसँग नजिकबाट समन्वय र सहयोग गर्न तयार रहेको बताउनुभयो।